Wprowadzenie
Wykłady  - blok A
  WĘCH BIOLOGICZNY  I  SZTUCZNY
 Wykłady - blok B
OLFAKTOMETRIA  W  OCHRONIE  ŚRODOWISKA

Ćwiczenia Lnki,  pliki audio, video,  ... Programy kursów

 
 
B1.  ABC  OLFAKTOMETRII
  B2. EMISJA  ODORANTÓW  (dezodoryzacja, pomiary...)
  B3. STANDARDY I  PROGNOZOWANIE  UCIĄŻLIWOŚCI 
  B4. BADANIA  IMISJI



 



W P R O W A D Z E N I E

(wersja  2  -  TUTAJ)
 


Zajęcia dydaktyczne dotyczące zapachowej jakości powietrza są prowadzone w Pracowni od  kilkunastu lat. Wymagało to systematycznego opracowywania niezbędnych pomocy dydaktycznych - instrukcji do ćwiczeń, skryptów uczelnianych (1985-1990) i innych publikacji  (odpowiednich materiałów brakowało w piśmiennictwie polskojęzycznym). Jedną z najbardziej istotnych publikacji była rozprawa habilitacyjna kierownika Pracowni. Na podstawie stopniowo wzbogacanego zbioru opracowanych materiałów opracowano tekst podręcznika akademickiego ODORY, wydanego przez Wydawnictwo Naukowe PWN SA  w roku 2002. 

Podręcznik nie jest już w pełni aktualny. Od roku 2002 zgromadziliśmy wiele nowych danych doświadczalnych (wskaźniki emisji zapachowej, wyniki weryfikacji prognoz dotyczących zasięgu uciążliwości nowych emitorów, oceny różnych technik olfaktometrycznych badań terenowych - dotychczas nie znormalizowanych). Równie istotny jest fakt, że straciły aktualność stosowane w podręczniku symbole wielkości i jednostek miar. Symbole obowiązujące obecnie zostały wprowadzone z chwilą wydania przez Europejski Komitet Normalizacyjny normy EN 13725:2003, Air quality - Determination of odour concentration by dynamic olfactometry. Norma została uznana przez Polski Komitet Normalizacyjny za normę polską PN-EN (U) w roku 2005, a następnie wydana w wersji polskojęzycznej w roku 2007: PN-EN 13725:2007 Jakość powietrza -- Oznaczanie stężenia zapachowego metodą olfaktometrii dynamicznej. Wejście normy w życie powoduje konieczność zastąpienia większości symboli, stosowanych w podręczniku ODORY i w naszych wcześniejszych publikacjach, symbolami zgodnymi z normą.

Nowe symbole zostały wprowadzone do materiałów prezentowanych w czasie wykładów i ćwiczeń prowadzonych w Pracowni. Materiały te są też systematycznie  uaktualniane poprzez amieszczanie najnowszych wyników badań. Przedstawiamy Państwu ich część, mając nadzieję, że spełnią rolę ogólnie dostępnego e-podręcznika, zastępującego nowe wydanie podręcznika ODORY. Zbiór udostępnbionych materiałów będzie systematycznie wzbogacany i porządkowany.

Liczymy na to, że udostępnienie tych treści - bez ograniczeń - umożliwi przyspieszenie prac Resortu Środowiska, zmierzających do określenia zasad i wdrożenia systemu ochrony zapachowej jakości powietrza (wydanie rozporządzenia wykonawczego do art. 222 ust. 5 Prawa Ochrony Środowiska lub ustawy o przeciwdziałaniu zapachowej uciążliwości).

 

 

Wprowadzenie do wykładów

 

  Blok A    -   WĘCH  BIOLOGICZNY  I  SZTUCZNY

 Olfaktometria jest jedną z gałęzi obszernej dziedziny analityki - analizy sensorycznej.
 Analiza sensoryczna jest ważną częścią towaroznawstawa artykułów spożywczych i wielu różnych artykułów przemysłowych codziennego użytku. Sensoryczne badania jakości tych wyrobów są wykonywane przez  wyselekcjonowane zespoły ekspertów lub przez odpowiednio liczne grupy  konsumentów.  Ostatnio są oni coraz częściej zastępowani przez urządzenia pomiarowe,  takie jak tzw.  "elektroniczny nos" lub  "sztuczny węch".  Opracowanie procedur analizy sensorycznej oraz konstrukcji "elektronicznych nosów"  wymaga wiedzy z dziedziny anatomii narządów zmysłów, neurofizjologii, psychofizyki i innych nietechnicznych gałęzi nauki. W zakres e-SZKOŁY włączono elementarne wiadomości z tego zakresu.


  Blok B   -   OLFAKTOMETRIA W OCHRONIE ŚRODOWISKA

  Najbardziej racjonalne i najczęściej stosowane w innych krajach sposoby ochrony zapachowej jakości powietrza
  (patrz:
ODORY - ABC zasad przeciwdziałania >>) bazują na procedurze obejmującej trzy etapy:

  etap 1:  olfaktometryczne pomiary stężenia zanieczyszczeń (cod [ouE/m3]) w strumieniach emitowanych gazów 
               i obliczanie wielkości emisji zapachowej (qod [ouE/s]),

  etap 2:  obliczanie (metodą modelowania rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń) prawdopodobieństwa     
                przekraczania
wybranego poziomu stężenia zapachowego (np. 1ouE/m3) na terenach zamieszkałych,

  etap 3:   porównywanie wyników modelowania ze standardami lub poziomami odniesienia.

  Na tej podstawie uporządkowano spis wykładów bloku B.

Po lewej stronie centralnego rysunku (link do wykładu B1: "ABC olfaktometrii") umieszczono tematy wykładów dotyczących sposobów określania wielkości emisji zapachowej (etap 1, wykłady bloku B2). Najbardziej istotne są tu techniki ilościowych i obiektywnych olfaktometrycznych pomiarów stężenia zapachowego (PN-EN 13725) w próbkach pobranych ze strumieni gazów emitowanych z istniejących instalacji. Oceny emisji zapachowej z instalacji nowych lub modernizowanych są obciążone większym błędem. W takich przypadkach najbardziej wskazane jest korzystanie z wartości wskaźników emisji zapachowej (np. Fqod [ouE/s*Mg produktu]), zgromadzonych w czasie badań  podobnych instalacji już działających lub instalacji pilotowych. 

Bezpośrednio pod rysunkiem umieszczono tematy wykładów bloku B3, dotyczących modelowania rozprzestrzeniania się odorantów  oraz standardów zapachowej jakości powietrza, obowiązujących w innych krajach (etapy 2 i 3).

Po prawej stronie rysunku umieszczono tematy wykładów B4, dotyczących badań jakości powietrza w otoczeniu emitorów.  Takie pomiary mają duże znaczenie w sytuacjach, gdy skargi na nadmierną uciążliwość nie znajdują  potwierdzenia w wynikach modelowanie dyspersji odorantów z wszystkich emitorów, legalnie działających na danym terenie. Pozwalają zidentyfikować sprawcę przekroczeń standardu. Dostarczają cennych informacji o możliwości lokalizacji na danym terenie nowych instalacji (określenie tła dla nowych zanieczyszczeń). Pozwalają oszacować wielkość emisji zapachowej ze źródeł niezorganizowanych "metodą odwrotnego modelowania" (odwrócenie procesu rozprzestrzeniania się  w określonej sytuacji meteorologicznej). 


Kontakt: