Wydrukuj tę stronę

Prace dla administracji państwowej

Przygotowanie prawnych
podstaw ZJP
Konferencje międzynarodowe Zagraniczne
wyjazdy naukowe
Goście zagraniczni
w PZJP
Prace dla administracji - zestawienie Eurodeur 1997, Paryż Roland Linder, Lubeka dr Serge Vigneron, Belgia
Prace dla administracji państwowej Seminarium ODORY 1993, Świnoujście Nakamoto Laboratory, Tokio  dr Lionel Pourtier, Francja
 Normalizacja procedur olfaktometrycznych RTP 26398 "Ograniczanie uciążliwości zapachowej",
Międzyzdroje 2008
Odournet UK dr Hiroyuki Ueno, Japonia

Ochr. Pow. i Pr. Odp. 1, 2005  Ochr. Pow. i Pr. Odp.3, 2005 Ochr. Pow. i Pr. Odp. 6, 2005  Apel o debatę - 2009 linki do aktów prawnych

 

Dążąc do wprowadzenia w Polsce obowiązku prawnej ochrony zapachowej jakości powietrza Pracownia przez wiele lat utrzymywała kontakt z Ministerstwem Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa (obecnie – Ministerstwo Środowiska), Wojewódzkim Inspektoratem Ochrony Środowiska w Szczecinie, Wydziałem Ochrony Środowiska UW i Instytutem Ochrony Środowiska.

Wysoko oceniając osiągnięcia naszego zespołu w latach 1980-1990 Instytut Ochrony Środowiska  w Warszawie powierzył nam w roku 1993 opracowanie programu działań, zmierzających do wprowadzenia w Polsce prawnych regulacji. Było to jedno z zadań I. etapu ministerialnego programu Ograniczanie zapachowej uciążliwości…”. Opracowanie, wykonane na zamówienie IOŚ, było przedmiotem ogólnopolskiej środowiskowej dyskusji, zorganizowanej na Seminarium ODOURS’1993 w Świnoujściu. Robocze materiały do dyskusji (słownik pojęć z dziedziny odorymetrii, propozycje uproszczonych procedur pomiarowych, propozycje zmian zapisów ustawowych itp)  zespół Pracowni przekazał uczestnikom Seminarium przed jego rozpoczęciem. Dyskusję prowadził Dyrektor Departamentu Ochrony Powietrza i Powierzchni Ziemi w MOŚZNiL (wspólnie z dr hab. inż. J. Kośmider).

W roku 1997 zespół Pracowni wygrał ogólnopolski przetarg na wykonanie pracy: „Przygotowanie materiałów dla krajowej strategii zmniejszenia uciążliwości odorowych” (tekst opracowania - TUTAJ; skrót dokumentu w formacie ppt: TUTAJ). Praca została wykonana we współpracy z Politechniką Wrocławską (obecnie koordynującą realizacją PBZ-MEiN-5/2/2006 "Nowe metody i technologie dezodoryzacji w produkcji przemysłowej, rolnej i gospodarce komunalnej"), Politechniką  Warszawską (dr inż. Lech Łobocki i wsp.) i EKOCHEM Szczecin (mgr inż. Janusz Chuto i wsp., zdanie odrębne w sprawie wykorzystania olfaktometrii; współwykonawca opracowań, zamawianych przez Ministerstwo Środowiska w latach 2002-2003 i 2004).

Ministerstwo rozpoczęło realizację programu ograniczania zapachowej uciążliwości w roku 1998. Ukazały się dwa rozporządzenia MOŚZNiL, które zobowiązywały biegłych z listy Ministra, wykonujących oceny oddziaływania inwestycji na środowisko, do określenia: „ilości wytwarzanych odpadów i ścieków, emitowanych zanieczyszczeń, odorów, promieniowania, wibracji oraz zasięgu uciążliwego hałasu” :
- rozporządzenie w sprawie wymagań, jakim powinny odpowiadać oceny oddziaływania na środowisko inwestycji nie zaliczonych do inwestycji szczególnie szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi albo mogących pogorszyć stan środowiska, obiektów oraz robót zmieniających stosunki wodne (Dz. U. z dnia 23 lipca 1998 r.),

W roku 2001 w artykule 86, ust. 3-5, nowej ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. „Prawo ochrony środowiska”,
wchodzącej w życie 1 października 2001, zamieszczono zapisy:

3.          Minister właściwy do spraw środowiska, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw zdrowia, może określić,
w drodze ro
zporządzenia, standardy zapachowej jakości powietrza i metody oceny zapachowej jakości powietrza.

4.          W rozporządzeniu, o którym mowa w ust. 3, ustalone zostaną:
1)     dopuszczalny poziom substancji zapachowych w powietrzu,

2)     dopuszczalna częstość przekraczania poziomu substancji zapachowych w powietrzu,

3)     zróżnicowane dopuszczalne częstości przekraczania poziomu substancji zapachowych w powietrzu w zależności
       od  sposobu zagospodarowania terenu i jakości zapachu (neutralny, przyjemny, nieprzyjemny),

4)     okresy, dla których uśrednia się wyniki pomiarów.

5.         W rozporządzeniu, o którym mowa w ust. 3, może zostać ustalony czas obowiązywania standardów zapachowej jakości powietrza.

Projekt rozporządzenia był przygotowywany przez kilka lat.  Przyspieszenia tych prac domagało się wielu parlamentarzystów (patrz - interpelacje poselskie: IV kadencja, V kadencja). Ministerstwo zamawiało w Instytucie Ochrony Środowiska kolejne ekspertyzy, takie jak sn107874 i sn117948.

Zespół Pracowni nie został zaproszony do udziału  w tym etapie prac, jednak uważnie obserwował ich przebieg. Staraliśmy się nie zaniedbywać żadnej okazji do wyrażenia opinii w czasie społecznych konsultacji kolejnych resortowych projektów. Przedstawialiśmy również projekty własne. Obecnie proponujemy zapoznanie się z projektem rozporządzenia, przedstawionym przez Departament Polityki Ekologicznej w październiku 2004 oraz projektem przygotowanym w naszej Pracowni w ramach konsultacji społecznych w listopadzie 2004 (przedstawionym w Ministerstwie 13.12.04). Były one częściowo wzorowane na analogicznych przepisach, obowiązujących w innych krajach europejskich i pozaeuropejskich (patrz na przykład: biblioteka aktów prawnych z www.odournet.com oraz przeglądowy artykuł w "Ochrona Powietrza i Problemy Odpadów" nr 6, 2005).

Fragment odpowiedzi na jedną z poselskich interpelacji. kierowanych do Ministra Środowiska:

"... Przewidujemy, że rozporządzenie zostanie uzgodnione i opublikowane w I półroczu 2005 roku. Przy czym, jeśli projekt będzie wymagał notyfikacji przez Polskę do Komisji Europejskiej, zgodnie z procedurą notyfikowania projektów aktów prawnych zawierających przepisy techniczne, to ww. termin może ulec przesunięciu nawet o 6 miesięcy.
   Z wyrazami szacunku
   Podsekretarz stanu
   Tomasz Podgajniak

   Warszawa, dnia 30 listopada 2004 r."

W końcu grudnia 2004 nadal jednak trwały konsultacje wewnątrzresortowe. Stwierdzono potrzebę zorganizowania rozpoznawczego wdrożenia rozporządzenia (pilotaż w województwie zachodniopomorskim i lubelskim). Informacja o pilotażu została opublikowana. Niestety przedstawicieli Pracowni nie zaproszono do udziału w pracach grupy roboczej opracowującej program badań (nasze propozycje jego zakresu zostały opublikowane w Ochronie Powietrza nr 3, 2005).

Do rozpoczęcia pilotażu nie doszło. Mimo sprzeciwu Senatu Sejm RP uchwalił w  maju 2005 ustawę o zmianie ustawy „Prawo ochrony środowiska”, w ramach której uchylono art. 86 POŚ, a analogiczne zapisy  umieszczono w art. 222 (patrz: znowelizowana wersja Prawa Ochrony Środowiska). 

W następnych latach, zamiast odpowiednio dostosować istniejący projekt rozporządzenia do treści art. 222 POŚ,
rozpoczęto prace zmierzające do uchwalenia „ustawy o przeciwdziałaniu uciążliwości zapachowej”

(dotychczas przedstawiono dwie wersje projektu:
2007 i 2008).

Uchwalenie tej ustawy ma się wiązać z uchyleniem tych ustępów art. 222 POŚ,
które dotyczą ograniczania uciążliwości zapachowej.

Prof. Joanna Kośmider (z Zespołem) wytrwale sprzeciwia się takiej formie regulacji prawnych podkreślając, że  emisja odorantów jest jednym z istotnych oddziaływań na środowisko, których ograniczanie reguluje POŚ (ochrona powietrza przed zanieczyszczeniami) i nowa ustawa dotycząca między innymi zakresu ocen oddziaływania na środowisko. Takie stanowisko prezentowała ostatnio w czasie seminarium nt.  Różne aspekty ograniczania uciążliwości zapachowej w świetle prac nad projektem ustawy o przeciwdziałaniu uciążliwości zapachowej, zorganizowanym przez Resort Środowiska 10 marca 2009 (patrz: J. Kośmider - przypomnienie alternatywnego sposobu rozwiązania „problemu odorów”, proponowanego w r. 1997).

Stanowisko zespołu Pracowni spotkało się ze zrozumieniem wielu uczestników Seminarium, wskazujących w dyskusji, że konstruowanie nowych - budzących liczne zastrzeżenia - narzędzi ochrony jakości powietrza nie jest potrzebne. Niestety propozycji rozpoczęcia dyskusji na temat rozwiązań alternatywnych nie podjęli Autorzy omawianego projektu ustawy (przedstawicielie ministerialnej grupy roboczej). Zdecydowali o wyłączeniu z zakresu debaty pytań: "Czy nowa ustawa jest potrzebna?" i "Dlaczego zrezygnowano z wydania rozporządzenia wykonawczego do art. 222 Prawa Ochrony Środowiska?".

Zawiedli się ci Uczestnicy Seminarium, którzy oczekiwali merytorycznego uzasadnienia celowości prac  nad specjalną "ustawą odorową". Zawiedli się też ci spośród Uczestników, którzy oczekiwali, że Resort przedstawi „nowy projekt ustawy uwzględniający zgłoszone we wstępnych konsultacjach uwagi” (cytat z odpowiedzi Ministra na interpelację Posła Piotra Stanke; 6 stycznia 2009).  Przedstawiono tylko zestawienie zgłoszonych uwag, ogólnikowe podsumowanie wstępnych konsultacji oraz nieznacznie poprawiony tekst poprzedniego projektu. Nie wykorzystano dobrej okazji do rzeczywistej wymiany argumentów między zespołem Autorów projektu i Osobami zgłaszającymi uwagi, dotyczące różnych aspektów  bardzo złożonego „problemu odorów”. Niestety nie zapowiedziano takiej zmiany organizacji pracy nad projektami odpowiednich aktów prawnych, która pozwoliłaby  usprawnić prace legislacyjne i uniknąć kolejnych błędów.

Ponieważ negatywna opinia o technikach pomiarów olfaktometrycznych 
jest wciąż głównym argumentem przeciwników ustalenia standardów zapachowej jakości powietrza
,
Zespół Pracowni konsekwentnie upowszechnia wiedzę na temat PN-EN 13725
oraz innych technik pomiarów
odorymetrycznych i możliwości ich wykorzystania.

W licznych publikacjach wskazujemy możliwości wykonywania ilościowych i obiektywnych oznaczeń emisji zapachowej ze źródeł punktowych i powierzchniowych oraz wiarygodnego prognozowania zasięgu zapachowej uciążliwości. Uzasadniamy możliwość stosowania wymienionych  metod pomiarów i obliczeń w  czasie  sporządzania raportów o oddziaływaniu na środowisko (patrz: wykaz chronologiczny). Dla przykładu udostępniamy Państwu kopie dwóch artykułów, zamieszczonych w czasopiśmie PKN NORMALIZACJA (rok 20002005). Proponujemy też obejrzenie  udostępnionych dla przykładu prezentacji Power Point i posterów z Konferencji: Praga 2002Kassel 2006, Poznań 2006Karpacz 2008, Barcelona 2008.

W ramach działalności popularyzującej olfaktometrię zaproponowaliśmy zorganizowanie prezentacji technik pomiarów olfaktometrycznych na Seminarium RTP 26398 (Międzyzdroje 2008). Organizatorzy Seminarium (TAIEX i WIOŚ Szczecin) przyjęli propozycję ze zrozumieniem. Prof. Joanna Kośmider wygłosiła referat "Metody pomiarów stężeń zapachowych". Zorganizowana wystawa i warsztaty odorymetryczne oraz komplet ulotek informacyjnych spotkały się z dużym zainteresowaniem uczestników Seminarium – głównie pracowników Inspektoratów Ochrony Środowiska i przedstawicieli administracji terenowej. W  części Seminarium RTP 26398  brali udział przedstawiciele Ministerstwa Środowiska (przygotowujący założenia nowej „ustawy odorowej”) oraz  Parlamentarzyści (przedstawiciele Sejmu RP i Parlamentu Europejskiego).